آویشن در مقالات علمی

تیره نعنا دارای صفات بسیار مهم اختصاصی و ازاولین تیره های شناخته شده توسط گیاهشناسان است.

آویشن گیاهی از همین تیره و دارای خاصیت ضدمیکروبی که بیش تر به واسطه ی وجود دو ترکیب

کارواکرول و تیمول در آن است که هر دو بر باکتریای کولای تاثیر دارند. تانن ها به طور طبیعی در

خانواده لگوم ها و میوه ها وجود دارند. تانن پلیمرهای فنولی محلول در آب با وزنملکولی بالا و قادر

به تشکیل کمپلکس با مواد معدنی و نشاسته و سلولزاست.از اسانس های دارای ویژگی ضد میکروبی

می توان اسانس های گشنیز، دارچین، پونه گیاهی،رزماری، میخک و آویشن نام برد. هلاندر و

همکاران نشان دادند که تیمول و کارواکرول میزان ATP داخلی سلولی باکتری ای کولای را کاهش و

میزان ATP خارج سلولی را افزایش دادکه نشان دهنده تخریب غشای سلولی است.(فیضی، شهریور90)

قدرت آنتی رادیکالی اسانس روغنی آویشن دنایی رامی توان به ترکیباتی چوم تیمول و کارواکرول

نسبت داد که سبب احیای رادیکال های آزاد می شودو قدرت آنتی اکسیدانی دارند و می توان به عنوان

آنتی اکسیدان استفاده شوند. اسانس روغنی آویشندنایی موجب کاهش اسیدیته و افزایش pH در دوغ و

ماست می شود وبه کارگیری این اسانس موجب کاهشقابل توجهی فلورمیکروبی ماست ودوغ می شود.

(توکل پور،خرداد91)

گیاه شیرین بیان از تیره لگومینوز، دارای خواصآرام کننده است. عصاره شیرین بیان حاوی تری ترپن،

فلاوونوئید و کومارین است و دارای خاصیت آنتیباکتریال است. با توجه به اثر آنتی باکتریال عصاره

شیرین بیان بر باکتری های گرم مثبت بیشتر ازباکتری های گرم منفی است.(اسلامی و همکاران،

1389)

مهم ترین ماده موجود در شیرین بیان را گلیسریزیناست که گلیکوزیدی از دسته ساپونین ها است و

برابر شیرین تر از قند است. اسیدگلیسریک موجوددر شیرین بیان می تواند باعث مهار مسیرهای

آنزیماتیک سیکلواکسیژناز و لیپواکسیژناز شود ازطرفی از تولید رادیکال های آزاد اکسیژن و آب

اکسیژن جلوگیری می کند.(تقی پورظهیر و همکاران،1384)

مصرف بی رویه شیرین بیان با سایر فرآورده های آنبه سبب تحریک غدد فوق کلیوی و ترشح بیش از

اندازه هورمون آلدسترون ممنوع اعلام شده است.این حالت سبب عوارضی چون اختلال در فعالیت های

متابولیسمی و بالا رفتن فشارخون می شود. در صورتمصرف بیش از 20 گرم در روز، بروز

عوارض نامطلوب بعید نیست. استفاده زیاد از شیرینبیان برای طحال نیز مضر است.(خان احمدی و

همکاران، 1392)یکی از ویژگی های دیگر آویشن، ضدالتهاب بودن آن است و بخشی مربوط به اسانس

و فلاونویید و بخشی مربوط به سایر مواد موجود درگیاه است. فقدان اثر زخم زدایی، امتیاز دیگر این

گیاه است که با استخراج مواد موثر آن، در آیندهمی تواند به عنوان یک داروی ضد التهاب قلمداد

گردد.اسانس و فلاونویید از مهم ترین مواد موثراین گیاه است که مقادیر نسبتا خوبی از هردو در گیاه

موجود است. این گیاه هم چنین دارای مقادیر کمتریرزمارینیک اسید، تانن، رزین و ساپونین و فاقد

آلکالویید است.(جعفری و همکاران)

وقتی روغن آویشن به خرگوش خورانده یا به درونماهیچه های آن تزریق شود سبب کاهش فشار خون

در رگ ها به همراه تسریع انقباض منظم قلب شده وهم چنین در دوز های بالاتر سبب افزایش دفعات

تنفس می شود. وقتی به صورت امولسیون 5 درصدمحلول نمک به داخل رگ های گربه تزریق شود

سبب افزایش حجم تنفس و کاهش فشارخون می شود.روغن قرمز آویشن دارای خواص جلوگیری کننده

از حساسیت، خارش، آسیب اشعه آفتاب برای پوستانسان است.(نقدی بادی و همکاران)قارچ ها از

عوامل مهم فساد موادغذایی در طول انبارداری وذخیره محسوب می شوند که از یک طرف باعث

کاهش کیفیت و کمیت موادغذایی شده و از طرف دیگربه علت پتانسیل تولید مایکوتوکسین ها باعث

ایجاد خطرات برای مصرف کننده می شوند. آفلاتوکسینها خطرناک ترین مایکوتوکسین ها هستند که

توسط سویه های خاصی ازآسپرژیلوس فلاووس وآسپرژیلوس پارازیتیکوس تولید شده و دارای اثرات

سمی، سرطان زایی، جهش زایی و تراتوژنیک در انسانو حیوانات است. کنترل قارچ ها اغلب با

استفاده از نگهدارنده های سنتزی انجام می شود،اما این مواد اغلب موارد دارای اثرات جانبی مثل

سرطان است. در سال های اخیر تحقیقات روی استفادهاز ترکیبات طبیعی به ویژه اسانس ها جهت

جلوگیری از رشد قارچ ها و تولید توکسین متمرکزشده است.تحقیقی که نصرآبادی و همکاران انجام

دادند نشانگر اثر مهار کنندگی اسانس آویشنشیرازی روی رشد و اسپورزایی آسپرژیلوس فلاووس

است که از الگوی وابسته به دوز پیروی می کند.

آویشن شیرازی یا آفیشن ضدانقباض ایلئوم و کاهندهتشنج، التهاب ومسکن دردهای قاعدگی استوبرگ

آن التهاب و درد را کاهش می دهد و التهاب مزمنرا مهار می کند. عصاره آبی الکلی برگ آویشن در

مقایسه با دیگر عصاره های این گیاه به طورموثرتری درد شکم را در موش تسکین می دهد و سبب

کاهش انقباضات ناشی از استیل کولین وکلرورپتاسیم درایلئوم موش صحرایی می شود.هم چنین دارای

اثرات درمانی برای برفک دهان در انسان است.(غریبناصری و همکاران، 1384)

باکتریDNase یکی از شاخصه های تشخیصیو بیماری زایی در باکتری استافیلوکوکوس اورئوس

است. عصاره های گیاهی نیز به روش های مختلف رویاین باکتری اثر مهاری دارند. فلفل سیاه، فلفل

قرمز و آویشن گیاهانی هستند که در طب سنتی دردرمان عفونت های چرکی استفاده می شوند.(زرین

قلم مقدم و همکاران،1386)

منابع

1. فیضی.م، شهریور90، اثر عصاره آویشن شیرازی برمیزان تخمیر برون تنی میکروبی شکمبه، پایان نامه کارشناسی ارشد بخش علوم دامیدانشگاه شیراز

2.توکل پور.ی، خرداد1391، مقایسه چهار روشاستخراج اسانس از آویشن دنایی و بررسی خصوصیات شیمیایی و آنتی اکسیدانی و ضدمیکروبی آن و تاثیر اسانس روغنی آویشن دنایی بر کیفیت ماست و دوغ، پایان نامهکارشناسی ارشد بخش صنایع غذایی دانشگاه شیراز

3.اسلامی.گ،طاهری.س،آیت الهی.س، باقرپور.س ، 1389،مقایسه تاثیر شیرین بیان با آنتی بیوتیک های نالیدیکسیک اسید و نیتروفورانتوئین برباکتری های جدا شده از بیماران مبتلا به سنگ ها و عفونت ادراری، مجله پژوهشیدانشکده پزشکی،(3)34، صص178-181

4.تقی پور ظهیر.ش، زندی.ه، بوترابی.ض، مرات.ن،1384، مقایسه میزان تاثیر جوشانده شیرین بیان با آنتی بیوتیک هایانتخابی بر رشدهلیکوباکترپیلوری در شرایط آزمایشگاهی، مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدماتبهداشتی-درمانی شهید صدوقییزد، (3)13، صص52-54

5.خان احمدی.م، نقدی بادی.ح، آخوندزاده.ش،خلیقی سیگارودی.ف، مهرآفرین.ع،شهریاری.ش،حاجی آقایی.ر،1392،مروریبر گیاه دارویی شیرین بیان،فصلنامه گیاهان دارویی،(2)12

6.جعفری.ف، قنادی.ع،سیاهپوش.ا، بررسی اثر ضدالتهابی گیاه آویشن شیرازی

7.نقدی بادی.ح،مکی زاده.م، 1382، مروری بر گیاهآویشن، شماره7

8.گندمی نصرآبادی.ح، میثاقی.ع، آخوندزاده.ا،خسروی.ع، بکایی.س، عباسی فر.آ، 1387، اثر اسانس آویشن شیرازی روی آسپرژیلوس فلاووس

9.غریب ناصری.م، مظلومی.ح، گشایش.م، وکیل زاده.گ، حیدری.ا، 1384، اثرضدانقباضی عصاره برگ آویشن شیرازی بر رحم موش صحرایی

10.زرین قلم مقدم.م، ستاری.م، زرین قلم مقدم.ج،رضازاده.ش، 1386، اثر عصاره الکلی فلفل سیاه؛ قرمز؛ و آویشن شیرازی بر مهار آنزیم DNase استافیلو کوکوس اورئوس

رشته شیرین علوم دامی...